شبیه سازی کسب و کار

Business Simulation

What is Business Simulation

شبیه سازی کسب و کار چیست؟

هر کسب و کاری، چه آنهایی که در شرف راه اندازی هستند و چه آنهایی که سال هاست در حال فعایت هستند، نیاز دارند تا مسیر پیش روی خود را بدانند. یکی از راه هایی که این امکان را ایجاد میکند، شبیه سازی کسب و کار است. شبیه سازی کسب و کار کمک میکند تا صاحب کسب و کار، بتواند تصمیم های کم ریسک تری را اتخاذ کند. به خصوص وقتی تصمیم ها، بار مالی و زمانی دارد.

شبیه سازی کمک میکند تا میزان اثرگذاری پارامترهای مهم در کسب و کار به خصوص پارامترهای مالی، مشخص تر شود و در نتیجه تصمیم های بهتری در طول مسیر اتخاذ شود. برای مثال این شبیه سازی کمک میکند تا بدانیم، یک درصد افزایش در هزینه مواد اولیه مورد نیاز برای تولید، چطور در میزان سودآوری، زمان سودآوری، میزان سرمایه گذاری مورد نیاز و مواردی از این دست، اثرگذار است. یا مثلا بدانیم اگر نیروی انسانی مورد نظر خود را در واحد فروش 10 درصد افزایش دهیم، چه تأثیری بر درآمدزاییمان خواهد داشت.

با استفاده از این ابزار میتوانیم، انواع سناریوهایی که ممکن است در آینده اتفاق بیافتد را ببینیم و در نتیجه سعی کنیم بهترین سناریو را برای ادامه مسیر انتخاب کنیم.

مراحل شبیه سازی کسب و کار چیست؟

شبیه سازی کسب و کار به شکل های مختلف قابل انجام است. اما یکی از کارآمدترین روش ها، بکار گیری این پنج مرحله است.

مرحله اول: مشخص کردن ساختارهای هزینه ای کسب و کار

هر کسب و کاری به خصوص در زمان شروع، باید سعی کند به درستی ساختار هزینه ای خود را مشخص کند. درصد قابل توجهی از کسب و کارها (بیش از 50%) به دلیل عدم توانایی صاحبان ایده و سرمایه گذاران آن، در تشخیص صحیح هزینه ها، با شکست روبرو میشوند.

روش های مختلفی برای تعیین ساختارهای هزینه ای کسب و کار وجود دارد که یکی از پرکاربردترین آنها، تقسیم هزینه ها به سه بخش هزینه های متغییر، هزینه های ثابت و هزینه های غیر قابل پیش بینی (برخی ها این هزینه را در دسته هزینه های ثابت و برخی ها این هزینه ها را در دسته هزینه های متغییر درج میکنند)، است.

هزینه های متغییر کسب و کار

هزینه های متغییر هزینه هایی هستند که به میزان تولید وابسته است. یعنی هر چقدر تولید بیشتر باشد، این هزینه ها بیشتر و هر چقدر کمتر، این هزینه ها کمتر خواهند بود و شامل مواد اولیه، ارسال کالا، هزینه های بازگشت محصولات فروخته شده، هزینه های اعتباری برای باشگاه مشتریان، هزینه های تبلیغاتی فروش محور و مواردی از این دست میباشد.

هزینه های ثابت کسب و کار

این نوع هزینه ها، هزینه هایی هستند که فارغ از اینکه فروشی صورت میگیرد یا نمیگیرد، و صرفا به دلیل آنکه کسب و کار برای وجود داشتن، باید آنها را بپردازد. برخی از این هزینه ها عبارتند از، هزینه های پرسنلی که حقوق ثابت میگیرند، هزینه های مربوط به محل کار، هزینه های اداری و تنخواهی، هزینه های بالاسری تولید و انبارداری و مواردی از این دست.

هزینه های غیر قابل پیش بینی در کسب و کار

بسیاری از صاحبین ایده، با این هزینه ها آشنایی ندارند؛ به خصوص در زمانیکه تازه قصد راه اندازی کسب و کار را دارند. این ها هزینه هایی هستند که معمولا به دلایل غیر کسب و کاری پیش می آیند. برخی از این هزینه ها عبارتند از: هزینه های تغییر ساختار سیاسی کشور، نوسان های اقتصادی، تغییر در قوانین ادارات دولتی، مسائل قانونی کسب و کار و مواردی از این دست.

این دسته از هزینه ها به دلیل اهمیتی که میتوانند در موفقیت یا عدم موفقیت یک کسب و کار داشته باشند، تفکیک شده است. تخمین بیش از اندازه این هزینه ها در زمان شبیه سازی میتواند، تصمیم به ادامه مسیر را مختل کند، حال آنکه تخمین کمینه آن میتواند منجر به کمبود نقدینگی و در نهایت افزایش احتمال ورشکستگی، شود.

نکات مهم در طبقه بندی هزینه ها

در زمانیکه میخواهید ساختار هزینه ای کسب و کارتان را مشخص کنید، نکته بسیار مهم این است که سعی کنید، هر هزینه ای را در دسته بندی درست خودش طبقه بندی کنید. یعنی اگر هزینه ای از تعریف هزینه های ثابت پیروی میکند، باید در دسته بندی هزینه های ثابت باشد و اگر به اشتباه در دسته بندی هزینه های متغییر قرار گیرد، شبیه سازی را دچار مشکل میکند.

نکته مهم دیگر این است که تعریف هزینه های متغییر و ثابت بسته به هر کسب و کار، میتواند متفاوت باشد. به عبارتی هزینه های پرسنلی در یک کسب و کار میتواند به عنوان هزینه های ثابت باشد و در کسب و کاری دیگر به عنوان هزینه متغییر. ملاک تشخیص تعریفی است که از هزینه های ثابت و متغییر انجام شد. حتی در برخی از کسب و کارها، بخشی از هزینه های پرسنلی میتواند در زیر دسته هزینه های ثابت و بخشی دیگر در دسته هزینه های متغییر باشد.

نکته مهم دیگر این است که میتوان بر اساس کسب و کار و استراتژی های بازاریابی به خصوص استراتژی قیمت گذاری، تعریف هزینه های متغییر را عوض کرد. به گونه ای که هزینه های متغییر هزینه هایی هستند که با تغییر در میزان فروش، تغییر پیدا میکنند.

مرحله دوم: فرمول بندی هزینه های متغییر

پس از مشخص شدن هزینه های متغییر، باید ارتباط آنها با فروش مشخص شود. این بخش یکی از مهمترین و البته سختترین بخش های شبیه سازی کسب و کار است. یافتن ارتباط صحیح بین المان های تولیدی، ترفیعی، توزیعی و فروش کار ساده ای نیست. توصیه میشود در این قسمت از متخصصین کمک بگیرید.

دارایی ها در کدام دسته بندی قرار میگیرند؟

دارایی ها، در فصل های حسابداری بخش متفاوتی هستند. اما نیاز است تا در زمان شبیه سازی کسب و کار به خصوص زمانیکه در حال شروع کسب و کار هستیم، در نظر گرفته شوند. اما چطور باید این کار را کرد. هر دارایی، یک عمر مفید دارد. در این قسمت تشخیص صحیح این عمر مفید بسیار اهمیت دارد. شما باید مشخص کنید، اصولا چه چیز را دارایی به حساب آورید، دارایی که باید تهیه کنید، کدام ها هستند و چقدر عمر مفید دارند.

برای مثال اگر برای کارمندان دفتر کارتان میز و صندلی تهیه میکنید، آن را باید در ردیف دارایی ها ثبت کنید اما برای شبیه سازی باید به این شکل عمل کنید. باید فرض کنید که این میز و صندلی، طی مدت 5 سال مستهلک میشود. لذا ابتدا آن را در دسته هزینه های ثابت ماهانه در نظر گرفته و سپس مبلغ خریدتان را بر 60 که حاصلضرب 5 در 12 ماه است، تقسیم میکنید تا هزینه ثابت ماهانه آن مشخص گردد. 

مرحله سوم: تعریف سناریوهای فرضی

پس از مشخص شدن دسته بندی های هزینه ای، تعیین دارایی ها و طول عمر آنها، تخمین هزینه های پیش بینی نشده و فرمول بندی هزینه های متغییر، نوبت به تعریف سناریوهای فرضی میرسد. در این سناریوها، فرضیاتی را باید مشخص کنید.

برای مثال فرض میکنید، نرخ تورم، به صورت سالانه چیزی قریب بر 20 درصد است. یا مثلا در ماه های اول تبلیغات انجام نمیشود و از ماه سوم این کار شروع میشود یا شاید استخدام برخی نیروها از ابتدای راه اندازی کسب و کار نبوده و در ادامه به تیم اضافه میشوند. هر چقدر این فرضیات درستتر تعریف شوند، شبیه سازی درست تر جوابگو خواهد بود.

در زمان تعریف سناریوهای فرضی، سعی کنید تمامی جزئیات کسب و کارتان را تا آنجا که میتوانید مشخص کنید، به گونه ای که گویی کسب و کارتان در حال کار است. از قدرت تصویرسازی ذهنیات بهره بگیرید. پیشنهاد میشود در این تصویرسازی سعی کنید تا 2 الی 5 سال آینده را (بسته به نوع کسب  و کار) ترسیم کنید.

مرحله چهارم: شبیه سازی کسب و کار با نرم افزار

حالا، نوبت به شبیه سازی با استفاده از انواع نرم افزارهای مختلف میرسیم. شما باید تمام فرمول ها و فرضیاتی که انجام شده است را در برنامه های شبیه سازی پیاده کنید. یکی از بهترین برنامه ها برای شبیه سازی کسب و کار، برنامه اکسل است که در اختیار عموم نیز میباشد. با استفاده از قدرت فرمول پذیری این نرم افزار و قابلیت نموداردهی آن، میتوان انواع شبیه سازی ها را انجام داده و خروجی ها را بررسی کرد.

توصیه میشود، برای شبیه سازی نرم افزاری، از افراد متخصص کمک بگیرید.

مرحله پنجم: تحلیل شبیه سازی کسب و کار

در آخرین مرحله و پس از شبیه سازی با نرم افزار، نوبت به تحلیل خروجی ها میرسد. در این قسمت باید سعی کنید تأثیر پارامترهای هزینه ای و درآمدی را بر روی سودآوری پیدا کنید. برای مثال مشخص کنید اگر فلان هزینه 1 درصد کاهش یابد، نقطه سر به سر چطور جابه جا میشود، سود به دست آمده چقدر تغییر میکند و مواردی از این دست.

خروجی هایی که باید بعد از شبیه سازی کسب و کار بگیرید.

برای اینکه شبیه سازی بیشتر بتواند به شما کمک کند باید حتما این خروجی ها را از آن بگیرید.

  • پیدا کردن نقطه سر به سر
  • پیدا کردن ماهی که پس از آن دیگر نیاز به سرمایه گذاری ندارید
  • پیدا کردن میزان سرمایه مورد نیاز
  • پیدا کردن زمانیکه به سودآوری مورد نظرتان میرسید
  • پیدا کردن بهترین سناریوی پیاده سازی کسب و کار

این اطلاعات به شدت به شما، نگاه عمیقتری از کسب و کاری که قصد دارید راه اندازی کنید، میدهد. علاوه بر این، اگر قصد دارید سرمایه گذاری خارجی جذب کنید، این اطلاعات باید به وی منعکس گردد.

چه زمانی باید به سراغ شبیه سازی کسب و کار رفت؟

برای کسب وکارهایی که هنوز راه اندازی نشده اند، اگر کسب و کاری که میخواهید راه اندازی کنید، ابعاد و اندازه بزرگی دارد و در نتیجه یک نقشه کسب و کار جامع برایش تهیه میشود، باید شبیه سازی در بخش مالی صورت گیرد.

در صورتیکه در شرف راه اندازی یک استارت آپ هستید و لذا میخواهید برایش یک بوم مدل کسب و کار تهیه کنید، پس از ایجاد بوم، باید اینکار را انجام دهید.

شما باید تمام اطلاعات را در زمان شبیه سازی کسب و کار در اختیار داشته باشید تا بتوانید به درستی ساختار هزینه ای و جریان های درآمدی خودتان را مشخص کنید.

آیا کسب و کارهایی که راه اندازی شده اند نیز به چنین چیزی نیاز دارند؟

ممکن است که فرایندهای مربوط به تشخیص هزینه ها، دسته بندی آنها، فرمولاسیون هزینه های متغییر و مواردی از این دست در کسب و کارهایی که راه اندازی نشده اند با آنهایی که راه اندازی شده اند، متفاوت باشد، اما این شبیه سازی میتواند نمایانگر بسیاری از نقاط هزینه بری باشد که شاید صاحب کسب و کار تا آن موقع متوجه آن نبوده است. یا مثلا اگر تعداد نیروهای فروش را اضافه کند، درآمدزایی اش به هزینه هایش می ارزد.

چه کسی میتواند شبیه سازی کسب و کار را انجام دهد؟

شما به عنوان صاحب ایده یا کسب و کار میتوانید با مواردی که اشاره شد، این شبیه سازی را خودتان انجام دهید. اما توصیه میشود در صورتیکه احساس میکنید ممکن است در تشخیص هزینه ها و فرمولاسیون آنها، مشکل دارید، حتما به یک متخصص مراجعه کنید. همانطور که گفته شد، تشخیص اشتباه میتواند بسیار جبران ناپذیر باشد.

اگر، شبیه سازی کسب و کارتان را با کمک کسی انجام میدهید، خودتان باید در این فرآیند حضور داشته باشید.

از ما مشاوره تخصصی بخواهید

اگر در شرف راه اندازی کسب و کاری هستید، به شما توصیه میکنیم قبل از هر کاری یک جلسه مشاوره داشته باشید. مسلما هر چقدر اطلاعات درستی در خصوص کاری که میخواهید انجام دهید، بیشتر باشد، ریسک سرمایه گذاریتون کمتر خواهد شد.